صندوق بینالمللی پول: کاهش سرمایهگذاری صنعتی، بهرهوری اقتصادهای در حال توسعه را تهدید میکند
صندوق بینالمللی پول (International Monetary Fund) در گزارشی تازه، کاهش نرخ تشکیل سرمایه در صنایع خاورمیانه را یکی از عوامل اصلی افت بهرهوری میانمدت در اقتصادهای در حال توسعه دانست. این گزارش تأکید میکند که کندی سرمایهگذاری در ماشینآلات و تجهیزات صنعتی میتواند ظرفیت رشد را در سالهای آینده محدود کند.
به گزارش CNBC به نقل از دادهها و تحلیلهای این صندوق، اقتصادهای در حال توسعه در منطقه با چالش جدی در نوسازی خطوط تولید و جایگزینی سرمایه ثابت مواجهاند. این گزارش میگوید کاهش سرمایهگذاری در ماشینآلات صنعتی، علاوه بر تحت فشار قرار دادن بهرهوری نیروی کار، سرعت رشد تولید و توان رقابتی بنگاهها را نیز کاهش میدهد. IMF در این تحلیل هشدار داده است که در صورت تداوم ضعف در تشکیل سرمایه، بخش صنعت با فرسودگی تجهیزات، افزایش هزینه تعمیر و نگهداری و کاهش کیفیت تولید روبهرو خواهد شد. به نوشته این گزارش، تأخیر در نوسازی سرمایه فیزیکی، شکاف بهرهوری میان اقتصادهای منطقه را عمیقتر میکند و زمینه را برای کند شدن رشد اقتصادی در میانمدت فراهم میسازد. این گزارش همچنین بر اهمیت سیاستهای حمایتی از سرمایهگذاری مولد تأکید کرده و یادآور میشود که کشورهایی که بتوانند جریان ورود فناوری، تجهیزات جدید و انتقال دانش فنی را تسهیل کنند، شانس بیشتری برای حفظ رشد صنعتی خواهند داشت.
از نگاه توسعه صنعتی، مسئله اصلی در کنار کمبود سرمایه، کیفیت و سرعت جایگزینی سرمایه است. اگر ماشینآلات فرسوده بمانند، حتی تزریق نقدینگی نیز الزاماً به افزایش تولید منجر نمیشود. در چنین شرایطی، لازم است اولویت سیاستگذاری بر سه محور متمرکز باشد:
- تسهیل واردات فناوری و ماشینآلات جدید
- مشوقهای مالیاتی برای نوسازی خطوط تولید
- کاهش هزینههای استهلاک سرمایه از طریق سیاست صنعتی هدفمند
به بیان ساده، بدون استهلاکزدایی از تولید و نوسازی تجهیزات، بهرهوری بالا نرفته و رکود صنعتی تداوم مییابد.
نویسنده: دکتر محمدامین قبادی
